Van coronasprint naar digitalemarathon

Op het moment van schrijven is week twee van de thuiswerkkermis voorbij. Tussen die eerste twee weken zit nog al een verschil, al zeg ik het zelf.

Toen duidelijk werd dat onze AanZet bibliotheken wel eens snel zouden sluiten, sprongen we in een reflex van de ene rijdende trein op de andere rijdende trein. De tweede trein denderde zelfs door in hogere versnelling. De wil om óók de komende weken maatschappelijk van waarde te zijn, deed direct zijn werking als brandstof.

Virtuele vestiging

Er ontstond momentum om onze virtuele vestiging breed te lanceren. Naar inwoners, medewerkers en collegabibliotheken. We noteerden met ons team virtuele vestiging de volgende doelstellingen (waarvan een aantal al bestaande):

  • Eind 2020 10% meer e-books en LuisterBieb uitleningen t.o.v. 2019
  • Eind 2020 10% meer actieve accounts van de online Bibliotheek
  • Komende weken 50 thuisbezorgingen (t.b.v. sociale cohesie, eenzaamheidsbestrijding, leesbevordering)
  • Komende weken 500 nieuwe leden die zich online inschrijven
  • Komende weken 15% meer bezoeken op de collectiepagina t.o.v. 2019
  • Eind 2020 5% meer gebruik van Yoleo, Junior Einstein, Bereslim, De Voorleeshoek, Wepboek t.o.v. 2019

Week 1

Met ren- en vliegwerk gingen we aan de slag. De boodschap: onze 29 fysieke vestigingen zijn gesloten, en onze virtuele is open. Via de website, diverse mailings, onze socials en persberichten werd deze campagne verspreid.

We organiseerden ons intern op Slack en Starleaf, experimenteerden met Online Taalcafés en stampten in no-time “Haal de bieb in huis” uit de grond: een afhaalchinees én Thuisbezorgd van boeken. Ondertussen groeide de wachtrij met tientallen tips, ideeën en initiatieven per dag. Corona maakt kennelijk veel creativiteit en daadkracht los.

Bovendien deed iedereen zijn en haar best thuis om alle ballen hoog te houden. Het was hardlopen voor volwassenen. Van ’s ochtends tot ’s avonds. Het voelde alsof ik aan het werk was in de huiskamer en Netflix keek op kantoor. Ondanks de prachtige resultaten voelde het niet goed, maar ik wist niet waar het vandaan kwam.

Totdat mijn collega Jasper aan het einde van de eerste week terecht opmerkte dat we teveel bezig waren met kortetermijndenken. Natuurlijk, moet daar zijn ruimte voor zijn. Maar waar zijn we voor de lange termijn naar onderweg? Dat heeft vóóral de aandacht nodig.

Dat weekend kwam de trein tot stilstand en checkte ik uit. Ik kwam tot de conclusie dat ik het roerend met hem eens ben. Het is geen sprint, maar een marathon, zei mijn collega Susan juist.

Week 2

Na het weekend stapten we weer op de trein. Nu met het voornemen om meer structurele impact te maken. Dat is nodig ook. Nu wij een groot deel van onze diensten niet kunnen aanbieden, komt er mogelijk een golf van opzeggingen op ons af. Veel mensen moeten deze tijd immers kritisch hun kosten tegen het licht houden. Met name de virtuele vestiging moet ons dus helpen om nieuwe leden te binden, onze huidige leden te behouden en hen te activeren in het online aanbod.

Daarom verrast de rentree van VakantieBieb (ThuisBieb) mij. Ik moest denken aan Jasper en Susan. De ThuisBieb – en ook de gratis titels in de LuisterBieb – zijn in mijn ogen initiatieven geboren vanuit sprintdenken. Het is nobel, maar het klinkt als de ijscoman die hoogzomer opeens gratis bolletjes ijs weggeeft. Niet alleen aan zijn vaste klanten, maar ook aan dagjesmensen en vaste klanten van de andere ijscoman in het dorp.

Precies nu de timing daar is om te pieken, zet de ijscoman zijn tent in de uitverkoop. Zonder dat hij bij de gratis bolletjes ook betaalde bolletjes verkoopt en stempelkaarten uitdeelt om klanten vast te houden.

Een ander voorbeeld: in mijn vorige blog schreef ik over Spotify als freemiumkampioen. Bijna de helft van de luisteraars daar heeft een betaald abonnement. Opmerkelijk is dat veel Spotifygebruikers overstappen naar premium op hun eigen verjaardag. Niet omdat Spotify op verjaardagen een tijdelijk cadeautje weggeeft om ervan te proeven. Integendeel. Mensen schalen voor hun verjaardag zelf op omdat zij in een huiskamer vol visite niet steeds reclame door de gratis afspeellijsten willen horen. Een tijdelijk verjaarsdagscadeau van Spotify zou in dit geval zorgen dat er door het jaar heen aanzienlijk minder betalende gebruikers zijn. Soms is het onlogisch om het logische te doen.

Postcorona

Natuurlijk vraagt deze quarantainetijd wat anders van ons dan normaal. Het is daarom geweldig te zien dat de KB en veel openbare bibliotheken zich in zo’n korte tijd aanpassen naar deze voorlopige werkelijkheid. Wat nou stug en traag? Maar laten we bij al die initiatieven óók denken aan de postcoronabibliotheek.

“The Chinese use two brush strokes to write the word ‘crisis.’ One brush stroke stands for danger; the other for opportunity. In a crisis, be aware of the danger, but recognize the opportunity.”
― John F. Kennedy

Wezenlijke kansen herkennen doen we door onszelf af te vragen: doe ik dit ad hoc of uit duurzaamheid? Helpt het bij onze missie en subsidieafspraken? Wat is het langetermijneffect? Wil en kan ik het bestendigen? Zorgt het voor nieuwe (betalende) leden die blijven na de crisis?

In dat licht vind ik alle provisorische cadeaus voor niet-leden nu volstrekt onlogisch. Tenzíj we deze gratis diensten strategisch inzetten om gebruikers betalend lid te maken. Zolang dat niet het geval is, denk ik dat het vooral een averechts effect heeft. De focus op gratis-voor-iedereen helpt ons namelijk niet om huidige leden te bewaren. Daarom zou ik nu juist betalende leden tegemoet komen. Zorg bijvoorbeeld dat zij 20 e-books in plaats van 10 kunnen lenen of maak actuele titels (tijdelijk) beschikbaar in de e-book app. Geef leden die een ijsje kopen gratis discodip.

Het is hoogzomer in de virtuele vestiging. Hoe zorgen we dat onze bezoekers in de winter blijven langskomen voor een ijsje?

Hoofdrollen: Jasper en Susan
Afbeeldingen: debibliotheekaanzet.nl

Ik ga graag hier het gesprek aan. Schrijf een reactie.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s