Mediawijsheid op de agenda

Op 28 maart staat het 10e Nationaal Mediawijsheid Congres op het programma. Daar kijk ik naar uit. 2018 wordt namelijk een boeiend jaar in technologieland. Niet alleen door allerlei innovatieve apps en revolutionaire doorbraken die ongetwijfeld de kranten gaan vullen, maar ook hoe de publieke opinie zich ten opzichte van technologie vormt. Er is een groeiende beweging die openlijk twijfelt aan de manier waarop wij op dit moment technologie gebruiken en deze technologie ons gebruikt. De laatste trend: kritiek vanuit de techgiganten zelf.

Facebook

Is tijd doorbrengen op sociale media slecht voor ons? Op haar eigen blog probeert Facebook een antwoord te vinden op die vraag. Verrassend, omdat het mediabedrijf al jarenlang alles uit de kast haalt om ons – gebruikers – zo veel mogelijk tijd op het sociale netwerk te laten doorbrengen.

Facebook reageert in de blog op verschillende wetenschappelijke onderzoeken die een samenhang aantonen dat mensen die meer tijd doorbrengen op Facebook vaker last hebben mentale problemen of depressie. En er is meer. Een onderzoek van de Universiteit van Alberta onder 2.300 leerkrachten toont aan dat 67% van hen merkt dat studenten steeds meer worden afgeleid door hun smartphone. Een ander onderzoek wijst uit dat tieners die vijf uur of meer doorbrengen met een smartphone tegenover minder dan één uur, 50% meer kans hebben op een tekort aan slaap. Ook zijn er onderzoeken waaruit blijkt dat overmatig smartphonegebruik effect heeft op de gezondheid en het geluksgevoel van jongeren.

Het mediabedrijf beaamt dat sociale media slecht kunnen zijn voor onze gezondheid en ons geluk. Als oplossing zegt Facebook dat mensen juist méér moeten interacteren en communiceren. Op Facebook welteverstaan. Niet meer eindeloos scrollen en aan de zijlijn staan, maar actief deelnemen aan het gesprek. Als Facebook je ongelukkig maakt, gebruik je Facebook verkeerd. Je gebruikt Facebook niet mediawijs.

De wetten van de aandachtseconomie

Het is niet onlogisch dat Facebook pleit voor een actiever gebruik van haar eigen netwerk. Hoe meer interactie wij hebben (bijvoorbeeld liken, reageren, posten, chatten en deelnemen aan groepen), hoe meer data Facebook aan onze persona’s kan toevoegen. Daarmee kan het ons steeds nauwkeuriger advertenties laten zien, wat de prijs voor adverteerders opdrijft. Niet alleen langdurig Facebookgebruik vult direct de portemonnee van het sociale medium, ook actief gebruik sorteert dat effect.

Apple

Ook bij een andere techgigant klonk intern kritiek. Twee aandeelhouders van Apple hebben in een open brief het Amerikaanse bedrijf opgeroepen smartphoneverslaving onder jongeren tegen te gaan. Volgens de investeringsmaatschappijen zijn de Apple producten verslavingsgevoelig. Zij vinden dat het bedrijf zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid moet pakken en daar actie tegen moet ondernemen.

De aandeelhouders sporen Apple aan een voorbeeld te zijn voor de jeugd en andere techbedrijven. Er moet rekening gehouden worden met de fysieke en mentale gezondheid van jongere gebruikers. Dat is volgens hen uiteindelijk ook in het belang van Apple zelf. Ze zijn ervan overtuigd dat de gezondheid van Apples jongste klanten op de lange termijn en de gezondheid van de maatschappij en economie, onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.

“Wereldwijd, en ook in Silicon Valley, groeit het bewustzijn dat de mogelijke langetermijngevolgen van nieuwe technologieën aangepakt moeten worden. Geen enkel bedrijf kan die verantwoordelijkheid uitbesteden. Apple kan een bepalende rol spelen en de industrie het signaal geven dat aandacht besteden aan de gezondheid en de ontwikkeling van de volgende generatie goed is voor de zaken én voor de samenleving.”

De aandeelhouders vinden niet dat de schuld volledig bij Apple ligt. De telefoon of tablet op zichzelf is niet slecht voor kinderen. Een belangrijke controlerende rol is weggelegd voor de ouders. Apple zou daarom ouders meer controle moeten geven over het smartphonegebruik van hun kinderen.

Momentum

Naast het beschikbaar stellen van geluksvriendelijke functionaliteiten, is het toerusten van kennis voor een gelukmakend gebruik geen overbodige luxe. Helemaal nu nota bene de techreuzen zelf mediawijsheid op de agenda zetten…

Bron: NRC.

Advertenties

Een gedachte over “Mediawijsheid op de agenda

Ik ga graag hier het gesprek aan. Schrijf een reactie.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s