Kennis as a service (KAAS)

Met deze blog wil ik collega’s in het land inspireren, een lans breken voor nieuwe vormen van abonnementen en tarieven én een ieder uitnodigen ideeën bij te dragen in het reactieveld onderaan de pagina!

***

Wie beweert dat bibliotheken ouderwets zijn, doet zich er goed aan een nadere blik te werpen op het traditionele businessmodel van de bibliotheek. Het boekenuitleenmodel past namelijk perfect in het rijtje van hippe strategieën als de deeleconomie, de toegangseconomie en product as a service. Ofwel: toegang boven bezit. Geen eigen-dom, maar eigen-slim. Hoe bedoel je: voorlopers? Eerder schreef ik al over hoe bibliotheken een schepje bovenop de deeleconomie kunnen doen in Bksy en de bakker.

Meer organisaties adopteren het gedachtegoed dat niet de consument, maar de producent de eigenaar moet zijn van grondstoffen die worden geconsumeerd. Deze organisaties vertalen dit gedachtegoed ook in hun businessmodellen. Zo brengt Philips licht as a service. Deze abonnees willen geen lampen kopen en bezitten, maar willen toegang tot licht. Dat Philips daar allerlei grondstoffen en energie voor nodig heeft, is de verantwoordelijkheid van Philips zelf. Een ander voorbeeld is Greenwheels, dat groot is geworden met mobiliteit as a service. En Auping biedt tegenwoordig slapen as a service. In steeds meer markten krijgt product as a service voet aan de grond.

Het boek as a service model herken ik vooral als ik kijk naar de abonnementsmodellen van onze bibliotheek. Maar dat onze abonnementen voornamelijk de boekenleendienst promoten, helpt in mijn ogen niet bij het neerzetten van het gewenste imago: een platform voor de juiste informatie, inspiratie en vaardigheden voor iedereen. Er zijn andere verbintenisvormen nodig om te etaleren dat het boek niet het ‘zijn’ vormt van de bibliotheek, maar één van de vele diensten is in een veel groter doel: kennis as a service (KAAS). Daarin zit de fysieke collectie, de e-bookcollectie, discovery tools, apps, databanken, (online) cursussen, lezingen, leeskringen, faciliteiten als WiFi en publieks pc’s, bezorgdiensten, de klantenservice, de kennis van bibliothecarissen en vééél meer.

Sommige gebruikers willen van al onze diensten alleen boeken lenen om kennis en vaardigheden op te doen. Anderen bezoeken daarvoor wekelijks een taalcafé of doen liever vanuit huis een online cursus. Ik ben er daarom van overtuigd dat onze bibliotheek moet experimenteren met nieuwe abonnements- en tariefmodellen. Een no-brainer is om de jaarlijkse abonnementen te wijzigen in maandelijkse abonnementen, net als Spotify en Netflix. Ook kunnen we denken aan een goed zichtbaar freemium model, zodat de gebruiker ook gratis lid kan worden van de bibliotheek en profiteert van veel prachtige gratis diensten. De stap om het abonnement vervolgens te upgraden om toegang te krijgen tot betaalde diensten, kan daarmee worden verkleind. Eigenlijk zouden alle burgers automatisch gratis abonnee van de bibliotheek moeten worden. Dit abonnement kan men naar eigen inzicht upgraden en downgraden.

De boeken vormen niet het ‘zijn’ van de bibliotheek, maar zijn onderdeel van een veel groter doel: kennis as a service.

Een ander idee is een virtuele portemonnee, gevuld met pak ‘em beet € 4 per maand. Gebruikers bepalen zelf waar zij dat bedrag aan uitgeven. Voor < 18-jarigen, burgers uit de minima of migranten met een inburgeringsplicht kan dit tegoed worden opgeladen door de gemeente. In het kader van een leven lang leren, waardoor burgers zich moeten blijven omscholen en nascholen, is zo’n flexibel ontwikkelprogramma écht een uitkomst.

Ik denk dan aan een bundel om in een doorlopende leerlijn aan digitale geletterdheid te werken. Maar andere vormen zijn ook mogelijk, zoals passe-partouts voor programma’s of betalen per gebruik (eenmalige kosten om één boek te lenen).

Ik ben bijzonder geïnteresseerd in uw ideeën over dit experiment. Welke kansen ziet u voor bibliotheken om op een andere manier gebruikers te binden en (onderbelichte) producten en diensten voor het voetlicht te brengen? Heeft u al soortgelijke initiatieven ondernomen? Ik stel het erg op prijs als u een reactie achterlaat!

Met dank aan Natascha Salvo en Jasper Stamm.

Advertenties

5 gedachtes over “Kennis as a service (KAAS)

  1. Ik vind dit een zeer goede term, kennis-as-a-service en maakt idd heel goed duidelijk hoe veel van onze producten daaronder vallen. Dank voor dit inzicht! Ook van de afkorting, Kaas, word ik blij ;-)

    1. Bedankt voor je reactie Sander! Ik geloof sterk dat die benadering beter voor bewijsvoering van onze maatschappelijke waarde zorgt. Is dus ook erg waardevol voor de KB!

  2. Beste Ronald,
    Interessante blog!
    Ik deel je mening/visie dat – daar waar bibliotheken ontwikkelen qua kerndiensten – hun pricingmodel mee zou moeten veranderen. Daarover zijn ‘achter de schermen’ best flink wat gesprekken gaande.
    Een concreet voorbeeld is de proeftuin ‘Gratis Bieb’ van 4 bibliotheken i.s.m. ProBiblio, waarin ik zelf nauw betrokken ben. We hebben gedurende anderhalf jaar verschillende onderzoeken en experimenten opgezet en analyses uitgevoerd. Begin maart worden de opbrengsten wereldkundig gemaakt in een business case met toolkit.
    Als je hierover nader wilt spreken, neem dan vooral contact met mij op.
    Hartelijke groet,
    Paul, Bibliotheek Rotterdam

Ik ga graag hier het gesprek aan. Schrijf een reactie.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s